Wydanie 19 (30) /2009

Ełk - tu bije serce mazur

Materiał pochodzi z Urzędu Miasta Ełk
Ełk jest największym miastem wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego. Mieszkańcy mówią, że miasto jest stolicą Mazur, gdyż to właśnie tu bije serce tej pięknej krainy.  

Pojezierze Ełckie stanowi wschodnią część Pojezierza Mazurskiego. Uważane jest za jedyny w swoim rodzaju region turystyczny w Europie, który jest rajem dla wędkarzy, grzybiarzy oraz miłośników długich wędrówek pieszych, rowerowych, kajakowych i narciarskich.
Miasto Ełk jest otwarte na krajowe i zagraniczne kontakty gospodarcze, kulturalne, turystyczne, czemu sprzyja doskonałe położenie i potencjał miasta. Tutaj krzyżują się trasy dróg łączące Europę Zachodnią i Południową z krajami bałtyckimi i skandynawskimi. Przebiegają tu strategiczne linie kolejowe o znaczeniu międzynarodowym, łączące miasto z głównymi ośrodkami przemysłowymi i granicami kraju. W odległości 70-100 km zlokalizowane są przejścia graniczne z Rosją, Litwą i Białorusią.
Historia miasta ma początki w średniowieczu. Wówczas tereny dzisiejszej Ziemi Ełckiej wchodziły w skład ziem tajemniczego plemienia Jaćwingów. Plemię to na wyspie jeziora założyło pierwszą strażnicę. W tym samym miejscu, w latach 1398-1406, Krzyżacy wybudowali mały zamek. Dobre położenie strategiczne stanowiło zabezpieczenie okolicznej ludności chętnie osiedlającej się wokół zamku. Niestety został on zburzony w kilka lat po bitwie pod Grunwaldem.
Sprawa nadania praw miejskich nie jest zupełnie jasna. Prawdopodobnie Ełk otrzymał prawa miejskie od wielkiego mistrza Pawła von Russdorfa w 1435 lub 1445 roku. Okresem największego rozwoju Ełku był XVI w. W 1536 r. do Ełku przybył Jan z Sącza, który przyjął nazwisko Małecki. Wydawał on książki w języku polskim. W 1599 r. istniejąca szkoła w Ełku została szkołą książęcą. W latach 1547-51 odbudowano kościół parafialny pod wezwaniem św. Katarzyny. W tym samym czasie powstał również szpital. Podstawą dalszego rozwoju Ełku był przywilej księcia Albrechta z roku 1560 ustanawiający targ tygodniowy. Na przestrzeni wieków Ełk nawiedzało wiele klęsk: 1625 - zaraza, 1651 - wielki pożar, 1655 - Tatarzy (znani z powieści „Potop”) spalili miasto i wymordowali ludność. Podniesienie się Ełku z ruin utrudnił wielki pożar w 1688 r. Dalsze lata były okresem wzrastającej stagnacji. W 1800 r. powstało polskie seminarium nauczycielskie, którego organizatorem i kierownikiem był arcyprezbiter ełcki - Tymoteusz Gizewiusz, doskonały znawca j. polskiego. Pierwsza połowa XIX w. przyniosła kolejne tragedie. Nawiedzające miasto pożary spowodowały ogromne zniszczenia urbanistyczne, w wyniku czego wiele cennych zabytków przestało istnieć. Ełk sprawia wrażenie miasta XIX-wiecznego ,nie zachował się bowiem żaden z wcześniejszych zabytków .
W roku 1868 nastąpiło otwarcie linii kolejowej Ełk - Królewiec. Lata I wojny światowej przyniosły miastu kolejne klęski. Miasto znalazło się na linii frontu. Trzykrotnie dostawało się w ręce Rosjan. Na skutek bombardowań zniszczone zostało całe śródmieście.
W okresie międzywojennym Ełk przeżywa „boom” gospodarczy. Efektem dobrej koniunktury jest odbudowane w owym czasie śródmieście. Dalszy rozwój przypadł na lata powojenne. Miasto zasiedlone zostało szybko głównie przez przybyszów z niedalekich okolic. Znaczący udział w rozwoju miasta mieli i mają dotychczas byli mieszkańcy kresów z Grodzieńszczyzny i Wileńszczyzny. W 1992 roku Ełk stał się siedzibą Diecezji. Dzięki temu odzyskał swoją historyczną rolę Duchowej Stolicy Mazur.

Historia Ełku była niezwykle burzliwa. Miasto wielokrotnie musiało odradzać się na nowo. Wraz z nim zaś pojawiała się jego różnorodna symbolika. W 1669 roku, dziesięć lat po tragicznym w skutkach najeździe Tatarów na Ełk, Książe Fryderyk Wilhelm, nadając miast powtórnie prawa miejskie, wprowadził również obowiązek posługiwania się pieczęcią z wyobrażeniem Janusa - rzymskiego boga o dwóch twarzach. Nie są znane powody wprowadzenia nowego znaku, być może miało to związek z imieniem ówczesnego burmistrza o tym imieniu lub z próbą wkupienia się w łaski bożka - który wedle pogańskich wierzeń strzegł bezpieczeństwa bram i drzwi. Wyobrażenie Janusa funkcjonowało jako herb miasta przez okres trzech stuleci. Dopiero w 1967 r. Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej przywrócony został w herbie miasta motyw jelenia. Tak oto Ełk wrócił do swojej najstarszej tradycji heraldycznej. Podniesienie rangi miasta do stolicy biskupstwa zaowocowało kolejną zmianą wyglądu herbu. W 1999 roku Rada Miasta wprowadziła nowe elementy symbolizujące rolę miasta w strukturze administracyjnej kościoła katolickiego w Polsce - są to infuła na tle dwóch skrzyżowanych pastorałów. Pełne brzmienie Uchwały Rady Miasta z 18 maja 1999 roku w sprawie zmiany w statucie Gminy Miasta Ełku:

„Herbem Miasta Ełku jest: Biały jeleń, którego kopyta, poroże oraz język jest czerwony, skaczący w lewą stronę, obok drzewostanu koloru złotego. W lewym górnym polu tarczy infuła koloru czerwonego na tle dwóch skrzyżowanych złotych pastorałów”.

Jedną z wielu atrakcji jest długa na 6 km Promenada nad Jeziorem Ełckim. Położona wzdłuż brzegu jeziora, które leży w samym centrum miasta, jest ulubionym miejscem do spotkań i spacerów. Piękny deptak, stylowe latarnie i ławeczki, a do tego mnóstwo zieleni i woda wręcz prowokuja do organizowania przeróżnych imprez,co w istocie się dzieje. „Spotkajmy się na promenadzie” - to jedna z nietypowych propozycji rekreacyjno - sportowych, która zachęca ełczan oraz turystów do pokonania 6 km promenady ełckiej w dowolny sposób: rowerem, pieszo, na rolkach, czy na hulajnodze, nie brakuje też amatorów nordic walking.   


W kulturalnej stolicy   

Ełk zasługuje nie tylko na miano duchowej stolicy Mazur. Jest nią również w wymiarze kulturalnym i turystycznym. Imprezy kulturalne, których z roku na rok jest w Ełku coraz więcej, gromadzą nawet kilkudziesięciotysięczną widownię. Różnorodność i bogactwo oferty kulturalnej sprawiają, że nawet odbiorcy o najbardziej wybrednych gustach znajdują tutaj coś dla siebie. W bieżącym roku największym powodzeniem cieszyło się:

  • Mazurskie Kino pod Gwiazdami: w każdy pogodny wtorek lipca i sierpnia na promenadzie przy fontannie na jeziorze odbywały się seanse filmowe. Przez całe lato było ich osiem, w których łącznie uczestniczyło ponad tysiąc osób, nie tylko mieszkańców Ełku, ale także coraz liczniej przebywających tu turystów.
  • XV Mazurskie Lato Kabaretowe MULATKA: obecność wielkich gwiazd sceny kabaretowej oraz świata telewizji. Konkursowe zmagania młodych kabaretów uświetniały wieczorne występy ikon kabaretu m.in. Kabaretu Moralnego Niepokoju, Ireneusza Krosnego, Kabaretu Hrabi czy Noł Nejm. W jury zasiadali : Tomasz Jachimek, Krzysztof Daukszewicz, Dariusz Kamys, Tadeusz Ross, Olga Lipińska.
  • „OGIEŃ & WODA” - Festiwal Sztuk Pirotechnicznych w Ełku: Festiwal Ogień & Woda stworzył nową jakość w sztuce wizualnej. W jednym miejscu i czasie spotkali się tancerze ognia, kuglarze, aktorzy uliczni i twórcy wielkich widowisk pirotechnicznych oraz mistrzostw sportów wodnych. Główną atrakcją Festiwalu były wieczorne pokazy najlepszych w kraju firm pirotechnicznych - GOLDREGEN, FIRESHOW, NAKAJA ART, GROM ZBIG, rywalizujących o Grand Prix Festiwalu.
  • Mazurskie Lato Muzyczne: W ramach Mazurskiego Lata Muzycznego 2009 w Ełku odbyły się liczne koncerty muzyczne z udziałem największych gwiazd. Przykładem może być “Noc Świętojańska”,ze wspaniałym występem Maryli Rodowicz. Tego lata wystąpili też: Anna Maria Jopek,Stare Dobre Małżeństwo, Doda, Hey, Ania Dąbrowska, Czesław Śpiewa, De Mono, Don Wasyl, Velvet. Niezwykle bogaty repertuar koncertów powodował, że każdy znalazł coś dla siebie.
  • VI Międzynarodowy Festiwal Folkloru Dzieci i Młodzieży „Tęcza”: Festiwal, który wszedł już na stale do kalendarza imprez kulturalnych, gości coraz bardziej egzotycznych wykonawców. W tym roku wysłuchaliśmy zespołów ludowych ze SRI LANKI, INDII, UKRAINY, SERBII, BUŁGARII, LITWY i POLSKI. Festiwal zakończył się Koncertem Galowym.

W 2010 roku obchodzone będzie 585-lecie Miasta Ełk. Serdecznie zapraszamy do udziału w uroczystych obchodach. Przewidziane są liczne konkursy i imprezy.
Materiał pochodzi z Urzędu Miasta Ełk